امروز هم آثار دوران طلایی در باکو در بعضی نقاط به چشم می خورد ویلای نوبل خانه سفیدی از چوب و شیشه در روی تپه ای در نزدیک بندر دیده می شود و شاید یکی از زیباترین خانه های آن دوره بوده است در شهری که به زودی به علت آلودگی های نفتی شهر سیاه نامیده شد، کافی است که فقط از شهر به سمت ساحل دریا پیش برویم آن وقت به یک منطقه صنعتی وهم انگیز می رسیم که در آن همه چیز در حال پوسیدن است هر چند هنوز تعدادی از مته ها به کار خود ادامه می دهند، ولی همه چیز در اینجا مرده است. کثافت و کیسه های پلاستیک همه جا را پوشانده است، منطقه به قدری آلوده است که حتی تا چند کیلومتری آن هیچ گیاهی نمی روید. این منطقه انسان را به یاد مناطقی می اندازد که در جنگ جهانی اول شیمیایی شده بود.

در اوائل قرن گذشته این منطقه به قدری در هیاهوی تولید نفت غرق شده بود که هر گوشه ای از آن نامی برای خود داشت. نفت خام بسیاری که از چشمه های آنجا به بیرون فوران کرده بود در آن هنگام هم به زمین فرو می رفت و منطقه را آلوده می کرد.
در اواخر قرن نزدهم و هنگامی که روسیه تزاری در حال فروپاشی بود، کارگران نفتی در باکو بارها دست به اعتصاب زدند و بر ضد شرایط کاری خود تظاهرات کردند یکی از سردمداران این تظاهرات کارگری، گرجستانی جوانی بود به نام «یوسف دوکاش ویلی» که بعداً به نام استالین معروف شد. در سال ۱۹۰۱ استالین که آن موقع خودش را «کبا» به معنی رام نشدنی می نامید، در باتومی تظاهرات کارگران را بر ضد روتشیلد برنامه ریزی کرد و توسط پولیس تزاری دستگیر شد.
پس از فرار از اردوگاهی در سایبریا، استالین زنده گی مخفی را آغاز کرد و فعالیت های انقلابی خود را در باکو ادامه داد.


ادامه مطلب ...