تاریخ، قرن 13 را یکی از درخشان ترین قرون در اروپا از جهت رواج تحقیقات علمی و فلسفی و نشر دانش میداند. به عبارت دیگر، قرن 13 را مبداء ترقیات علمی در غرب میشمارند.

در این زمان یا حول و حوش این دوره بود که دانشگاههایی چون دانشگاه پاریس در فرانسه و دانشگاه آکسفورد در انگلیس تاسیس شدند. دانشگاهها به سرعت ترقی نموده و مراکز مهم فعالیت علمی و تربیتی و تحقیقات گردیدند. هوشمندترین افراد زمان به عنوان اساتید و معلمین این دانشگاهها به تعلیم و تدریس میپرداختند. آنان به طور منظم و سیستماتیک شروع به مطالعه و تحقیق خصوصا در دو رشته فلسفه و دین نمودند.

علاوه بر دانشگاهها، مدارس بزرگ حقوق نیز تشکیل شد که در آن علم حقوق رم به دقت تدریس میشد: در خلال دو قرن 12 و 13 تحقیق در حقوق رم نیز احیاء گردید.

تمام این جریانات دست به دست هم داده و موجب بیداری مردم اروپا در این دو قرن شد. اولین فعالیت علمی که آغاز گردید عبارت بود از احیاء فلسفه و علوم یونان قدیم بخصوص احیاء آثار ارسطو و ترجمه کتب متعدد تفسیر بر ارسطو که به زبانهای عربی و عبری از طرف دانشمندان عرب و یهود نوشته شده بود.