16 نوامبر 1846 را روزی نوشته اند که «سر هنری راولینسونSir Henry C. Rawlinson» موفق به خواندن خطوط میخی سنگنبشته داریوش بزرگ در بیستون شد و آن را ترجمه کرد. این سنگنبشته مربوط به سال 519 پیش از میلاد (2 هزار و 528 سال پیش) است که حدود جغرافیایی ایران در آن مشخص شده و «سند مالکیت میهن ما» بشمار می رود - تنها کشور جهان که چنین سندی را دارد. راولینسون از دهه 1830 تلاش خود را برای خواندن کتیبه های (خط میخی) ایران باستان آغاز کرده بود. وی که بر زبان فارسی مسلط بود قبلا آتاشه نظامی انگلستان در ایران بود و مطالعه تاریخ ایرانیان وی را علاقه مند به تحقیق درباره ایران باستان و خواندن سنگنبشته های آن عهد کرده بود. پیش از او، Grotenfendگروتنفند آلمانی دست به چنین تلاشی زده بود ولی موفق به خواندن کامل متون نشده بود و معنای برخی از کلمات را حدس زده بود.